Amerika O1A vizesi ile EB-1A kategorisi aynı “olağanüstü yetenek” kavramını kullansa da biri geçici çalışma statüsü, diğeri kalıcı oturum yolu. ABD’de California Barosu’na kayıtlı attorney, İngiltere ve Galler’de ise SRA’ya kayıtlı solicitor olan Av. Dr. Ergül Çeliksoy, iki kategorinin sık karıştırıldığını ve bu karışıklığın yanlış başvuru stratejilerine yol açabildiğini söylüyor. Çeliksoy’a iki yol arasındaki temel farkları sorduk.

Temel Fark: Geçici mi, Kalıcı mı?

O1A olağanüstü yetenek vizesi, Immigration and Nationality Act (INA) § 101(a)(15)(O) kapsamında geçici bir çalışma statüsü. Kişi belirli bir iş veya proje için ABD’ye geliyor ve süre bitiminde statüsünü uzatması ya da ülkeden ayrılması gerekiyor.

EB1A olağanüstü yetenek vizesi ise INA § 203(b)(1)(A) kapsamında bir göçmen dilekçesi. Onaylandığında kişi kalıcı oturum için başvurabiliyor. “Biri belirli bir iş için verilen geçici bir ABD vizesi, diğeri Green Card’a giden bir dilekçe. Bu fark, kategorilerin diğer bütün özelliklerini belirliyor” diyor Av. Dr. Ergül Çeliksoy.

Dilekçeyi Kim Veriyor?

İki kategori arasındaki en önemli pratik farklardan biri dilekçe sahibi. Amerika O1A vizesi için dilekçeyi ABD’deki bir işveren veya ajan veriyor; kişi kendi adına başvuramıyor. EB-1A’da ise kişi Form I-140 dilekçesini kendi adına verebiliyor.

Çeliksoy, ajan aracılığıyla yapılan başvuruların serbest çalışanlar için önemli olduğunu söylüyor. “Birden fazla kurumla çalışacak bir danışman veya araştırmacı, ajan aracılığıyla O-1A başvurusu yapabilir. Bu durumda yapılacak işlerin takvimi ve sözleşmeleri dosyaya eklenmeli. Amerika O1A vizesi dosyasında ABD’deki işin kendisi, kişinin başarıları kadar önemli” diyor.

Ölçütler Nasıl Farklılaşıyor?

İki kategoride de “alanının zirvesindeki küçük bir yüzde” tanımı kullanılıyor. Ancak ölçütlerin sayısı ve içeriği farklı.

“O-1A ölçütlerinde sanatsal sergiler ve sahne sanatlarındaki ticari başarı yer almıyor; sanatçılar için ayrı bir O-1B kategorisi var. Bilim, eğitim, iş dünyası ve spor alanındaki kişiler için Amerika O1A vizesi uygun kategori” diyor Av. Dr. Ergül Çeliksoy.

Danışma Görüşü Şartı

O1A olağanüstü yetenek vizesi dilekçelerinde, kişinin alanındaki bir meslek kuruluşundan veya uzman grubundan alınan danışma görüşü (advisory opinion) genellikle sunuluyor. İlgili bir kuruluş bulunmadığı durumlarda bunun açıklanması gerekiyor.

Çeliksoy, bu belgenin hazırlığının zaman aldığını söylüyor. “Danışma görüşü veren kuruluşun gerçekten o alanı temsil ettiğini göstermek gerekiyor. Belgenin içeriği de kişinin başarılarını ve ABD’de yapacağı işi doğru yansıtmalı. EB1A olağanüstü yetenek vizesi dilekçesinde böyle bir şart yok” diyor.

Süreler ve Uzatmalar

Amerika O1A vizesi ilk aşamada en fazla üç yıl için onaylanabiliyor. Sonrasında iş veya etkinlik devam ettiği sürece birer yıllık uzatmalar mümkün. Kanunda toplam bir süre sınırı bulunmuyor, ancak her uzatmada işin devam ettiği gösterilmeli.

Av. Dr. Ergül Çeliksoy, uzun vadeli planlamada bu esnekliğin yanıltıcı olabileceğini söylüyor. “Süre sınırı olmaması, statünün kalıcı olduğu anlamına gelmiyor. Her uzatma yeni bir değerlendirme. İşveren değişirse yeni bir dilekçe gerekiyor ve ABD dışına çıkıldığında konsolosluktan yeniden ABD vizesi almak gerekebiliyor” diyor.

Aile Üyeleri

O-1A sahibinin eşi ve 21 yaşından küçük evli olmayan çocukları O-3 statüsüyle ABD’ye gelebiliyor. O-3 statüsündeki aile üyeleri okula gidebiliyor, ancak çalışamıyor. EB-1A yoluyla kalıcı oturum alındığında ise aile üyeleri de kalıcı oturum sahibi oluyor ve çalışma hakları buna göre değişiyor.

“Eşin çalışma ihtiyacı, aileler için kategori seçimini doğrudan etkileyebiliyor. Amerika O1A vizesi ile gelen bir ailede eşin çalışabilmesi için kendi statüsünü ayrıca bulması gerekiyor” diyor Çeliksoy. O-3 statüsündeki aile üyeleri için de ayrı ABD vizesi başvurusu yapılıyor.

İnceleme Süreleri

İki kategoride de hızlandırılmış inceleme hizmeti kullanılabiliyor. EB1A olağanüstü yetenek vizesi dilekçelerinde bu hizmet 1 Mart 2026’dan itibaren 2.965 dolar karşılığında 15 iş günü içinde karar veya ek belge talebi alınmasını sağlıyor. O-1A dilekçelerinde de hızlandırılmış inceleme mümkün; güncel ücret ve süreler USCIS’in tablosundan kontrol edilmeli.

“Hızlı karar, olumlu karar anlamına gelmiyor. O-1A dilekçesi onaylansa bile kişinin konsolosluk mülakatına girip ABD vizesi alması gerekiyor. Takvim yapılırken bu aşama da hesaba katılmalı” diyor Çeliksoy.

Kalıcı Oturum Niyeti

O-1A statüsü, kalıcı oturum niyetiyle tamamen çelişen bir statü olarak görülmüyor. Mevzuata göre O-1 statüsündeki kişi için göçmen dilekçesi verilmiş olması, tek başına O-1 dilekçesinin reddi için gerekçe sayılmıyor.

Çeliksoy, bu nedenle bazı başvuru sahiplerinin iki yolu birlikte kullandığını söylüyor. “Önce O1A olağanüstü yetenek vizesi ile ABD’ye gelip işe başlayan, sonra EB1A olağanüstü yetenek vizesi dilekçesi veren kişiler var. ABD’de geçen süre, yeni ödüller, yayınlar ve rollerle dosyayı güçlendirebiliyor. Ancak O-1A onayı, EB-1A onayını garanti etmiyor; iki dilekçe ayrı ayrı değerlendiriliyor” diyor.

Hangi Durumda Hangisi?

Av. Dr. Ergül Çeliksoy’a göre seçim, kişinin hedeflerine ve elindeki kanıtlara bağlı:

• ABD’de belirli bir iş teklifi varsa ve hızlı başlamak gerekiyorsa O-1A değerlendirilebilir.
• Uzun vadeli hedef kalıcı oturumsa ve kanıtlar güçlüyse EB-1A doğrudan değerlendirilebilir.
• Eşin çalışması önemliyse kalıcı oturum yolu daha uygun olabilir.
• Kanıtlar EB-1A için henüz yeterli değilse, Amerika O1A vizesi ABD’de kariyeri ilerletmek için bir ara adım olabilir.

“EB1A olağanüstü yetenek vizesi dilekçesi onaylansa bile kalıcı oturum için ayrı bir aşama var ve Visa Bulletin’in durumuna bağlı. Kasım 2026 bülteninde diğer ülkeler grubu için EB-1 güncel, ama bu her ay değişebiliyor. O-1A ise dilekçe onayından sonra konsolosluk mülakatıyla ABD vizesi alınarak daha kısa sürede kullanılabiliyor” diyor Çeliksoy.

Ortak Kanıtlar, Farklı Anlatım

İki kategoride kullanılan belgeler büyük ölçüde benzer: ödüller, basında yer alma, hakemlik, özgün katkılar, yayınlar ve önemli roller. Ancak O-1A dosyasında ABD’deki işin ayrıntıları da merkezde yer alıyor. EB1A olağanüstü yetenek vizesi dosyasında ise ABD’deki plan, kişinin alanında çalışmaya devam etme niyeti olarak daha genel biçimde anlatılabiliyor.

“O1A olağanüstü yetenek vizesi dosyası, kişinin geçmişini ve ABD’de yapacağı işi birlikte anlatıyor. EB-1A dosyası ise kariyerin bütününe ve takdirin sürekliliğine odaklanıyor. Aynı belgeleri iki dosyada kullanmak mümkün, ama anlatımın kategoriye göre kurulması gerekiyor” diyor Av. Dr. Ergül Çeliksoy.

Türkiye’den Başvuru

Türkiye’de bulunan bir kişi için O-1A dilekçesi onaylandıktan sonra yetkili ABD dış temsilciliğinde DS-160 formu doldurulup mülakata giriliyor. Mülakat ve randevu uygulamaları değişebildiğinden, ABD vizesi başvurusu öncesinde dış temsilciliğin güncel duyuruları kontrol edilmeli.

Son Değerlendirme

“Amerika O1A vizesi ile EB-1A arasında seçim yaparken, sadece hangisinin daha kolay olduğuna bakmak yanlış olur. Hangisinin hedefinize uygun olduğu, ailenizin ihtiyaçları ve kanıtlarınızın gücü birlikte değerlendirilmeli. Bazı dosyalarda iki yol birbirini tamamlıyor” diyor Çeliksoy. O1A olağanüstü yetenek vizesi ve EB-1A kuralları değişebildiğinden, başvuru öncesinde USCIS’in güncel açıklamaları kontrol edilmeli.

Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır. Kişisel durumunuza uygulanacak kurallar için başvuru öncesinde lisanslı bir avukattan hukuki görüş alınması gerekir.

Av. Dr. Ergül Çeliksoy’un E2 yatırımcı vizesi konusundaki ücretsiz video anlatımlarını YouTube kanalından izleyebilirsiniz:

https://www.youtube.com/@DrErgulCeliksoy